Facebook, Amazon và Netflix là một số ít các công ty vẫn có lợi nhuận trong thời điểm khủng hoảng toàn cầu do đại dịch Covid-19. Dịch vụ của cả ba công ty đều có một điểm chung là được khai thác thông qua thiết bị điện tử hay nói cách khác là có sự góp mặt của khoa học máy tính. Nếu chọn học ngành ngay từ bây giờ, bạn không chỉ có một tương lai sự nghiệp rộng mở mà còn vô cùng vững chắc dù thời thế có biến chuyển thế nào đi chăng nữa. Hãy cùng IDP Hotcourses Vietnam tìm hiểu sơ lược về một trong những ngành hot nhất hiện nay nhé!
>> 8 lĩnh vực ít bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 bạn nên cân nhắc theo đuổi
Ngành Khoa học Máy tính là gì?
Khoa học Máy tính là ngành học giúp bạn có thể làm chủ mọi khía cạnh của máy tính bao gồm thiết kế, chế tạo, vận hành và sửa chữa các yếu tố như phần cứng, phần mềm, hệ thống hay mạng lưới nhằm đáp ứng nhu cầu của khách hàng hoặc người tiêu dùng. Đây là ngành học dành riêng cho những bạn thật sự yêu máy tính và muốn tìm hiểu ngọn ngành về máy tính một cách sâu sắc nhất. Khoa học Máy tính được xem là ngành khoa học nền tảng có đóng góp cho hầu hết mọi lĩnh vực trong cuộc sống.
Khoa học Máy tính học gì?
Trong năm đầu tiên, bạn sẽ được học những môn đại cương về lịch sử máy tính, ứng dụng của ngành trong xã hội, lý thuyết cơ bản về mạng lưới hay hệ thống. Những năm tiếp theo bạn sẽ được trang bị kỹ năng như lập trình, cấu trúc hệ thống và phân tích thuật toán để có thể tạo ra được sản phẩm phần mềm. Ngoài ra bạn còn được học thêm về xây dựng trang web, hệ thống dữ liệu và hệ điều hành.
Tương tự như các ngành học khác, bạn cũng được yêu cầu áp dụng những kiến thức đã học để làm đồ án cuối kỳ hoặc cuối khóa. Một số trường đại học còn tạo điều kiện để sinh viên có thể thực hiện dự án của doanh nghiệp đối tác để học hỏi kinh nghiệm thực tế. Năm cuối cũng là thời điểm bạn nên tranh thủ tham gia các kỳ thực tập để mở rộng mạng lưới mối quan hệ và tìm việc dễ hơn sau tốt nghiệp.
Cần giỏi môn gì ở cấp ba để học Khoa học Máy tính?
Toán và Tin chắc chắn là môn học bạn cần phải giỏi để có thể theo đuổi được ngành học này. Tiếng Anh cũng là môn học bạn nên trau dồi ngay từ cấp ba vì ngành Khoa học Máy tính đòi hỏi bạn chủ động cập nhật kiến thức liên tục. Cơ hội việc làm đến từ nước ngoài cũng nhiều vô số nên biết tiếng Anh sẽ cho bạn nhiều lợi thế hơn.
Nếu có điều kiện, bạn hoàn toàn có thể tự mày mò học lập trình cơ bản tại nhà trong dịp hè để vừa kiểm tra mức độ hứng thú của mình với ngành vừa mở rộng hiểu biết về lĩnh vực này ngay từ sớm. Trên mạng có không ít chương trình dạy lập trình miễn phí và uy tín nên bạn hoàn toàn có thể tận dụng để trải nghiệm. Nếu bạn có thể viết được một chương trình hữu ích cho riêng mình thì đừng quên đề cập đến nó trong hồ sơ nhập học để tạo ấn tượng với ban tuyển sinh trong trường hợp bạn có dự định du học.
Các chuyên ngành của Khoa học Máy tính
Lập trình ứng dụng
Chuyên ngành này đào tạo cho bạn các kỹ năng để làm ứng dụng chạy trên điện thoại hoặc các sản phẩm công nghệ khác. Chỉ cần sáng tạo nên một ứng dụng có nhiều lượt tải thì bạn sẽ thu được lợi nhuận khổng lồ như trường hợp của Nguyễn Hà Đông với trò chơi “Flappy Bird” năm nào.
Trí tuệ nhân tạo
Chuyên ngành khoa học máy tính này không còn quá xa lạ với đời sống người dân khi đã được ứng dụng trong khá nhiều sản phẩm như xe hơi không người lái, tính năng nhận diện gương mặt người dùng hay điều khiển ứng dụng bằng giọng nói. Trí tuệ nhân tạo là hướng phát triển tương lai của công nghệ nên chuyên ngành này sẽ có nhiều “đất dụng võ” sau tốt nghiệp.
Lập trình game
Nếu bạn thích chơi game thì chuyên ngành này là lựa chọn phù hợp để bạn có thể tìm hiểu quá trình phát triển và sản xuất một sản phẩm game. Dù đó là sản phẩm chơi trên điện thoại thông minh hay máy game chuyên dụng thì thị trường game vẫn luôn béo bở để bạn phát triển sự nghiệp.
An ninh hệ thống
Hệ thống dữ liệu của công ty bao gồm phần mềm, ứng dụng, thiết bị đều cần phải được bảo vệ để tránh sự xâm nhập để trục lợi của người khác vì mục đích xấu. Chuyên ngành khoa học máy tính này sẽ giúp bạn biết cách tìm ra những lỗ hổng bảo mật và phương án hiệu quả để khắc phục chúng.
Lập trình web
Gần như doanh nghiệp nào đang hoạt động cũng đều có nhu cầu thành lập trang web để tăng sự hiện diện trong không gian mạng. Chuyên ngành này đào tạo bạn kiến thức để biến bản thiết kế thành một trang web không chỉ đẹp mà còn có thể hoạt động trơn tru, thân thiện với người dùng và bảo mật thông tin của người truy cập.
Nên học Khoa học Máy tính ở đâu?
Tại TP. HCM, bạn có thể cân nhắc chọn học chuyên ngành Khoa học Máy tính ở các trường đại học có tên tuổi như Đại học Bách khoa, Công nghệ, FPT, Tôn Đức Thắng, Công nghệ Thông tin. Còn ở đầu cầu Hà Nội có các lựa chọn như Đại học Công nghệ và Bách khoa.
Trong trường hợp bạn có dự định du học ngành này và vẫn đang phân vân học trường nào thì hãy tham khảo một số cái tên do Hotcourses Vietnam tuyển chọn như:
Mỹ:
Anh:
Canada:
New Zealand:
Bạn có thể truy cập vào hệ thống các trường đại học trên IDP Hotcourses Vietnam và chọn bộ lọc phù hợp để tìm kiếm trường phù hợp với nhu cầu của mình nhất. Nếu cảm thấy khó khăn trong việc quyết định trường học thì bạn có thể liên hệ với bộ phận tư vấn của IDP để được giúp đỡ hoàn toàn miễn phí.
hotcourses.vn
Khoa học Máy tính ra làm gì?
Nhờ vào bộ kỹ năng chuyên môn kết hợp cùng kỹ năng mềm tích lũy sau khi tốt nghiệp ngành Khoa học Máy tính, bạn sẽ có nhiều cơ hội việc làm rộng mở. Mọi lĩnh vực trọng yếu từ tài chính, truyền thông, giáo dục, y tế cho đến khối cơ quan chính phủ đều có nhu cầu dồi dào về nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao. Và để tạo nên bức phá trước các nhà tuyển dụng, bạn nên chủ động xây dựng một portfolio chất lượng, tổng hợp những dự án cá nhân lẫn bài tập thực hành đã từng làm để thuyết phục nhà tuyển dụng. Nhìn chung, thu nhập trong lĩnh vực công nghệ luôn cao hơn so với mặt bằng chung, đặc biệt là khi bạn có thể thăng tiến lên vị trí quản lý thì chắc chắn mức lương thưởng hàng tháng sẽ vô cùng hậu hĩnh.
Để trả lời cho câu hỏi học khoa học máy tính ra làm gì, dưới đây là một số vị trí chiến lược mà bạn có thể tự tin đảm nhiệm sau khi tốt nghiệp Cử nhân ngành Khoa học Máy tính:
Chuyên viên an ninh mạng
Đảm nhận vai trò thiết kế, xây dựng và vận hành các hệ thống tường lửa, mạng ảo bảo mật (VPN) cùng cơ chế giám sát nhằm bảo vệ an toàn tuyệt đối cho hạ tầng dữ liệu của doanh nghiệp. Trong kỷ nguyên số hóa toàn cầu cùng xu hướng làm việc từ xa (remote working), nguy cơ rò rỉ thông tin nhạy cảm và các cuộc tấn công từ tin tặc ngày càng leo thang. Chính vì vậy, áp lực trách nhiệm của công việc này là rất lớn, đổi lại đây luôn là một trong những nhánh khoa học máy tính sở hữu mức thu nhập đắt giá nhất thị trường.
Lập trình viên truyền thông đa phương tiện
Ở vị trí này, bạn sẽ chịu trách nhiệm chuyển hóa các ý tưởng sơ khởi trên bản vẽ của các nhà thiết kế đồ họa thành các sản phẩm kỹ thuật số sống động, vận hành mượt mà trên nhiều định dạng từ văn bản, âm thanh, hình ảnh cho đến mô hình 3D và hoạt hình. Bên cạnh đó, bạn cũng sẽ là người trực tiếp theo sát để hỗ trợ vá lỗi hoặc nâng cấp tính năng sau khi sản phẩm được phát hành ra công chúng.
Kỹ sư phần mềm
Bạn có thể lựa chọn đầu quân cho các tập đoàn công nghệ lớn hoặc tự tay phát triển các ứng dụng độc lập của riêng mình. Đây cũng là một công việc liên quan về khoa học máy tính cho phép bạn hoạt động dưới hình thức tự do (freelance) để tối ưu hóa nguồn thu nhập cá nhân. Đừng quên tham khảo thêm loạt bài phỏng vấn người đang làm nghề Kỹ sư phần mềm do Hotcourses Vietnam thực hiện để để có cái nhìn cận cảnh nhất về nghề này nhé!
>> Tìm hiểu chi tiết về ngành Kỹ sư phần mềm
Kỹ sư dữ liệu
Một Kỹ sư Dữ liệu chịu trách nhiệm thiết lập và duy trì các đường ống dẫn (pipeline) cùng hệ thống kho lưu trữ khổng lồ mà doanh nghiệp sản sinh ra hằng ngày. Thiếu đi bệ đỡ vững chắc này, các nhà phân tích dữ liệu sẽ không có nguồn tài nguyên sạch và đáng tin cậy để khai thác. Dù phần lớn công việc diễn ra thầm lặng phía sau hậu trường, đây lại là mắt xích thiết yếu bậc nhất giúp bảo chứng cho mọi quyết định dựa trên dữ liệu (data-driven) của các công ty hiện đại.
Chuyên gia trí tuệ nhân tạo và máy học
Nhiệm vụ của bạn là thiết kế và huấn luyện các thuật toán cho phép máy tính tự nhận diện quy luật, đưa ra dự báo vĩ mô và không ngừng tự cải thiện hiệu suất thông qua trải nghiệm thực tế thay vì lập trình thủ công từng bước. Đây là một trong những lĩnh vực khoa học máy tính "khát" nhân lực nhất hiện nay khi các doanh nghiệp toàn cầu đang bước vào cuộc đua áp dụng AI. Nếu bạn là người đam mê toán học, thích thử nghiệm và nhạy bén với những dòng mã, lộ trình này sẽ mang lại cho bạn những bài toán tư duy đầy kích thích.
Chuyên viên phân tích dữ liệu
Khác với kỹ sư dữ liệu, một nhà phân tích sẽ tiếp nhận các khối số liệu thô, sử dụng ngôn ngữ truy vấn (như SQL) cùng các công cụ trực quan hóa (data visualization) để chuyển hóa chúng thành các báo cáo biểu đồ trực quan, mở đường cho các chiến lược kinh doanh thực tế. Công việc này đòi hỏi sự giao thoa giữa tư duy kỹ thuật và kỹ năng giao tiếp tinh tế để giải thích rõ ràng các phát hiện chuyên sâu cho những đồng nghiệp không thuộc khối công nghệ. Đây cũng là bước chạy đà hoàn hảo cho các bạn trẻ muốn lấn sân sâu hơn vào lĩnh vực khoa học dữ liệu (Data Science).
Kỹ sư DevOps
Đóng vai trò là cầu nối định hình mối quan hệ giữa hai bộ phận: Phát triển phần mềm (Development) và Vận hành CNTT (Operations). Bạn sẽ chịu trách nhiệm tự động hóa quy trình xây dựng, kiểm thử và triển khai mã nguồn để các tính năng mới đến tay người dùng với tốc độ nhanh nhất và tỷ lệ lỗi thấp nhất. Vị trí khoa học máy tính này cho phép bạn can thiệp vào hầu hết mọi giai đoạn trong vòng đời sản phẩm, cực kỳ phù hợp cho những ai vừa thích viết code vừa đam mê cải tiến quy trình hệ thống.
Lập trình viên Blockchain
Khi các làn sóng tài chính, chuỗi cung ứng và y tế toàn cầu đang nỗ lực tối ưu hóa tính minh bạch và an toàn của hệ thống lưu trữ hồ sơ, nhu cầu săn đón những kỹ sư am tường bản chất cốt lõi của công nghệ chuỗi khối (thay vì chỉ hiểu các thuật ngữ thời thượng) đang không ngừng tăng cao.
Cơ hội nghề nghiệp và mức lương ngành Khoa học máy tính
Theo báo cáo từ Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ (BLS), số lượng cơ hội việc làm cho sinh viên tốt nghiệp ngành khoa học máy tính đang có chiều hướng tăng lên. Dự báo cho thấy việc làm ở Hoa Kỳ trong các ngành nghề máy tính và công nghệ thông tin dự kiến sẽ tăng 15% từ năm 2021 đến năm 2031, nhanh hơn mức tăng trưởng dự kiến trung bình của tất cả các ngành nghề.
Cũng theo báo cáo từ BLS, mức lương trung bình hàng năm của các nhà kỹ sau phần mềm là 133.080 USD, dao động từ 103.050 USD cho 25% người có thu nhập thấp nhất và 169.000 USD cho 25% người có cao nhất. Theo Glassdoor, mức lương cơ bản trung bình của một kỹ sư phần mềm ở Mỹ là 150.042 USD, với mức dao động từ 119.789 USD đến 190.431 USD. Theo các nghiên cứu về thị trường lao động, thu nhập trong lĩnh vực này thường tăng đáng kể theo số năm kinh nghiệm, đặc biệt từ giai đoạn trung cấp đến cấp cao, đồng thời chịu ảnh hưởng lớn bởi chuyên môn, vị trí quản lý và lĩnh vực công nghệ mà người lao động theo đuổi.
Nguồn tham khảo: Top Universities, Times Higher Education, Free Code Camp
Bài viết được chỉnh sửa bởi tác giả Hoàng Thanh Phương vào ngày 13/09/2023
Bài viết được cập nhật và chỉnh sửa bởi Marilyn Giang Nguyen vào ngày 18/06/2026.