Trong thời đại kỹ thuật số phát triển như hiện nay, các kỹ sư phần mềm chính là những “anh hùng thầm lặng” đứng đằng sau sự hình thành của nhiều ứng dụng mượt mà ta đang sử dụng. Họ cũng chính là kiến trúc sư của thế giới hiện đại, xây dựng nên các hệ thống khổng lồ điều hành nền kinh tế toàn cầu. Có thể nói, chuyên môn của họ là nền tảng cho cuộc sống công nghệ của chúng ta. Cũng vì thế mà nhu cầu tìm kiếm các kỹ sư phát triển phần mềm có chuyên môn cao tăng vọt. Theo Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), triển vọng việc làm cho các vị trí này dự kiến sẽ tăng 26% từ năm 2022 đến năm 2032. Hãy cùng Hotcourses Vietnam khai phá tất tần tật thông tin về lĩnh vực này nhé!
Kỹ sư phần mềm là gì?
Kỹ sư phần mềm (hay còn được gọi là Software Engineering) là một trong những chuyên ngành thuộc lĩnh vực Khoa học máy tính và Công nghệ thông tin. Các kỹ sư phát triển phần mềm sẽ có nhiệm vụ chung là phát triển, thiết kế, kiểm tra và duy trì các hệ thống phần mềm như trang web, ứng dụng điện thoại, chương trình hay hệ điều hành. Họ sẽ mã hóa, kiểm tra và duy trì các ứng dụng, đồng thời xác định và sửa lỗi, kiểm tra các giải pháp và tối ưu hóa hiệu suất sản phẩm. Họ cũng chính là người tạo tài liệu kỹ thuật cho mã, API và hệ thống, khắc phục sự cố và nâng cấp hệ thống. Họ còn phải thực hiện các biện pháp bảo mật để bảo vệ phần mềm và dữ liệu.
Các kỹ sư phần mềm sẽ không làm một mình mà thường cộng tác với các nhà nghiên cứu sản phẩm, kiến trúc sư hệ thống, nhà thiết kế trải nghiệm người dùng, lập trình viên, người kiểm tra đảm bảo chất lượng và quản lý dự án để tạo nên một sản phẩm hoàn chỉnh đáp ứng nhu cầu của người dùng.
Một quy trình thông thường của dự án mà kỹ sư phần mềm sẽ thực hiện bao gồm:
-
Bước 1: Làm việc chặt chẽ với các bên liên quan để thu thập và phân tích các yêu cầu của dự án.
-
Bước 2: Thiết kế kiến trúc và cấu trúc của phần mềm. Điều này bao gồm việc tạo ra các thiết kế cấp cao và cấp thấp, chỉ định cấu trúc dữ liệu và lập kế hoạch bố cục hệ thống tổng thể.
-
Bước 3: Cùng với lập trình viên sử dụng ngôn ngữ lập trình phù hợp để viết code, biến thiết kế ở bước trên thành một sản phẩm hoạt động.
-
Bước 4: Tham gia vào đa dạng quy trình thử nghiệm để đảm bảo phần mềm hoạt động tốt và đáp ứng với các thông số kỹ thuật ban đầu đề ra.
-
Bước 5: Hỗ trợ khắc phục các vấn đề phát sinh (nếu có), cập nhật các chức năng mới và đảm bảo phần mềm luôn theo kịp với các công nghệ tiên tiến và nhu cầu phát triển của cá nhân hoặc doanh nghiệp sử dụng.
Các vị trí kỹ sư phần mềm
Thế giới phát triển phần mềm rất rộng lớn và đa dạng, cung cấp nhiều lựa chọn nghề nghiệp thú vị cho các bạn đam mê kỹ thuật máy tính. Có nhiều chuyên ngành khác nhau trong lĩnh vực này và mỗi chuyên ngành có yêu cầu về kỹ năng và trách nhiệm riêng.
Kỹ sư lập trình back-end
-
Lập trình mọi hoạt động và chương trình chạy trên máy chủ, bao gồm xác thực người dùng, ủy quyền, tương tác cơ sở dữ liệu và logic ứng dụng chính
-
Quản lý cơ sở dữ liệu
-
Phát triển API
Kỹ sư lập trình front-end
-
Thiết kế giao diện người dùng
-
Thiết kế đáp ứng
-
Tạo các trang web động với sự trợ giúp của các ngôn ngữ như HTML, CSS và JavaScript
Kỹ sư lập trình full-stack
-
Làm việc trên cả phần front-end và back-end của ứng dụng
-
Đảm bảo các hoạt động phía máy khách và phía máy chủ được tích hợp liền mạch
-
Giám sát toàn bộ quá trình phát triển, từ thiết kế đến thực hiện
Kiến trúc sư đám mây
-
Tạo và giám sát các môi trường có thể mở rộng
-
Sắp xếp và thực hiện quá trình di chuyển ứng dụng sang môi trường điện toán đám mây
-
Đảm bảo các giải pháp đám mây tuân thủ các yêu cầu pháp lý và bảo mật
Chuyên viên phát triển và kiểm tra phần mềm
-
Đảm bảo chất lượng của phần mềm và duy trì các khung thử nghiệm tự động
-
Giám sát các lỗi của chương trình phần mềm
-
Kiểm tra chức năng của phần mềm trong các tình huống khác nhau
Kỹ sư phát triển ứng dụng trên nền tảng di động
-
Tạo ứng dụng trên các nền tảng iOS và Android của thiết bị di động
-
Giám sát và nâng cấp phiên bản mới ứng dụng lên Apple App Store hoặc Google Play Store.
Kỹ sư phát triển - vận hành hệ thống công nghệ thông tin
-
Xây dựng và quản lý các chuỗi công việc tự động trong quá trình phát triển phần mềm để triển khai và tích hợp liên tục
-
Quản lý cơ sở hạ tầng thông qua mã sử dụng các chương trình như Terraform hoặc Ansible
-
Giám sát và ghi nhật ký để đảm bảo hiệu suất và độ tin cậy của hệ thống
Kỹ sư dữ liệu
-
Giám sát việc xử lý dữ liệu và các chuỗi công việc tự động hóa trong quá trình xử lý và di chuyển dữ liệu giữa các hệ thống
-
Trích xuất, chuyển đổi và tải dữ liệu lên các giải pháp lưu trữ thông qua các quy trình ETL
-
Sử dụng các công cụ như Spark, Hadoop và Kafka để xử lý lượng dữ liệu khổng lồ
hotcourses.vn
Điểm khác biệt giữa kỹ sư phần mềm và lập trình viên
Có rất nhiều người nhầm tưởng vị trí Lập trình viên chính là Kỹ sư phần mềm và ở nhiều công ty hai vị trí này thường được gọi giống nhau. Tuy nhiên, trên thực tế, vai trò của kỹ sư phát triển phần mềm được yêu cầu nặng hơn so với lập trình viên ở một số khía cạnh sau:
Học vấn
Các kỹ sư phần mềm thường được đào tạo chính quy và có ít nhất bằng Cử nhân về Kỹ thuật Phần mềm, Khoa học Máy tính hoặc Công nghệ Thông tin. Nếu sở hữu cả tấm bằng Thạc sĩ, các kỹ sư sẽ dễ dàng kiếm được các vị trí có mức lương cao. Trong khi đó, lập trình viên có thể lựa chọn theo đuổi bằng cao đẳng hoặc các khoá đào tạo ngắn hạn và sau đó lấy kinh nghiệm từ các dự án cá nhân, cuộc thi trong ngành hoặc các cơ hội thực tập.
Trách nhiệm công việc
Các kỹ sư phát triển phần mềm sẽ phải chịu trách nhiệm xây dựng toàn bộ hệ thống để đáp ứng tốt nhất với nhu cầu của khách hàng bao gồm lên kế hoạch, giám sát, tối ưu hoá hệ thống và phân chia công việc cụ thể cho lập trình viên. Dưới sự hướng dẫn của kỹ sư, lập trình viên sẽ chuyển đổi các yêu cầu thành các dòng mã mà máy tính có thể hiểu và làm theo. Sau đó nếu có phát sinh vấn đề trong quá trình thử nghiệm, họ sẽ xác định và sửa lỗi phần mềm.
Giai đoạn tham gia phát triển sản phẩm
Một kỹ sư phần mềm sẽ tham gia vào toàn bộ dự án để giám sát và tối ưu hoá sự phát triển của hệ thống, từ thiết kế ban đầu đến bảo trì. Đối với lập trình viên, họ chỉ tham gia vào một giai đoạn phát triển hệ thống dưới sự giám sát của kỹ sư.
Kỹ năng
Để có thể thiết kế nên một hệ thống hoàn chỉnh, người kỹ sư phát triển phần mềm cần có kiến thức sâu rộng và nền tảng vững chắc về lập trình cũng như các ngôn ngữ mã hoá như Python, Java, SQL và C#. Ngoài ra, các kỹ sư cũng nên có kinh nghiệm làm việc với framework mã nguồn mở như Ruby on Rails hay React Native. Trong vai trò quản lý, các kiến thức về Dịch vụ web của Amazon, Nền tảng đám mây của Google, và Phương pháp quản lý dự án Agile cũng là những kỹ năng quan trọng mà kỹ sư không nên bỏ qua. Còn với lập trình viên, các ngôn ngữ lập trình được yêu cầu nhiều nhất là HTML, CSS, and JavaScript, Python. Các kỹ năng quan trọng khác dành cho vị trí này thường bao gồm chú ý đến chi tiết, khả năng quản lý thời gian và tuân theo thời hạn mà kỹ sư đặt ra, giải quyết lỗi liên quan về mã hoá.
Làm thế nào để trở thành một kỹ sư phần mềm?
Phát triển phần mềm là một quá trình phức tạp đòi hỏi nắm vững cả khái niệm lý thuyết và kỹ năng thực hành. Các kỹ sư phần mềm đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo việc tạo và duy trì thành công các ứng dụng phần mềm chất lượng cao. Để đạt được điều này, họ phải trải qua quy trình học tập và cập nhật kiến thức liên tục, đồng thời tìm kiếm kinh nghiệm thực tiễn để có thể luôn phát triển chuyên môn cần thiết.
Bước 1: Hoàn thiện bằng Cử nhân Khoa học Máy tính hoặc một lĩnh vực liên quan để nắm vững kiến thức nền tảng.
Bước 2: Học thêm về các ngôn ngữ lập trình từ cơ bản đến nâng cao.
Bước 3: Tìm hiểu cách thức hoạt động của vào cấu trúc dữ liệu và thực hành triển khai các thuật toán.
Bước 4: Bắt đầu xây dựng các dự án cá nhân để áp dụng những gì bạn đã học, đồng thời cải thiện những kỹ năng còn thiếu, giúp xây dựng CV đẹp hơn.
Bước 5: Hợp tác thêm trên các dự án nguồn mở để lấy thêm kinh nghiệm thực tế.
Bước 6: Tìm kiếm chương trình thực tập.
Bước 7: Tham gia các diễn đàn trực tuyến hay nền tảng mạng xã hội LinkedIn để kết nối với các chuyên gia trong lĩnh vực và cập nhật các xu hướng trong ngành.
Bước 8: Tối ưu hóa CV và thư xin việc của bạn để ứng tuyển vào các vị trí kỹ sư phát triển phần mềm.
>> Du học ngành Kỹ sư phần mềm: Bắt đầu từ đâu?
>> Du học ngành Kỹ sư phần mềm: Thực tế công việc
Kỹ sư phần mềm nên học trường nào?
Được nhận định là một trong những ngành hot nhất trên thị trường hiện nay nên không khó để tìm thấy chương trình đào tạo chính quy về kỹ thuật phần mềm tại các trường đại học trong và ngoài nước. Tại Việt Nam, bạn có thể tham khảo các chương trình Cử nhân từ các cơ sở đào tạo uy tín như trường đại học Công nghệ Thông tin, FPT, Kinh tế Tài chính, Tôn Đức Thắng, Cần thơ, Khoa học Tự nhiên, Bách Khoa…
Nếu bạn có ý định du học ngành này thì Hotcourses Vietnam có thể gợi ý cho bạn một vài trường đại học uy tín như:
>> Các chương trình đào tạo ngành kỹ thuật phần mềm tại Mỹ
>> Các chương trình đào tạo ngành kỹ thuật phần mềm tại Úc
>> Các chương trình đào tạo ngành kỹ thuật phần mềm tại Anh
>> Các chương trình đào tạo ngành kỹ thuật phần mềm tại Canada
>> Các chương trình đào tạo ngành kỹ thuật phần mềm tại New Zealand
>> Các chương trình đào tạo ngành kỹ thuật phần mềm tại Ireland
Nếu bạn gặp khó khăn trong việc chọn trường và khoá học phù hợp, hãy liên hệ với trung tâm tư vấn du học IDP để được tư vấn và hỗ trợ hoàn toàn miễn phí.
Cơ hội nghề nghiệp tuyệt vời
Với những tiến bộ trong công nghệ, những thay đổi trong hành vi của người tiêu dùng và khả năng truy cập trang web ngày càng gia tăng, rất nhiều công ty đầu tư số tiền “khủng” vào các dự án phát triển phần mềm nhằm theo kịp xu hướng chuyển đổi số trên toàn cầu. Cũng chính vì lẽ đó mà các vị trí kỹ sư phần mềm được “chiêu mộ” liên tục để có thể đáp ứng đủ với nhu cầu thị trường. Theo dữ liệu của BLS, sẽ có hơn 450,000 cơ hội mới cho lĩnh vực này từ năm 2022 đến 2032. Cũng theo Glassdoor và Payscale, mức lương trung bình của kỹ sư phát triển phần mềm mới vào nghề dao động từ $80,452 đến $93,943. Nếu có hơn 10 năm kinh nghiệm thì bạn hoàn toàn có thể kiếm được mức lương trung bình từ $120,779 đến $132,603, chưa bao gồm thu nhập từ các dự án ngoài.
Với triển vọng công việc hấp dẫn và mức lương cạnh tranh, ngành kỹ thuật này mang lại nhiều cơ hội hứa hẹn cho những ai đam mê khám phá công nghệ thông tin. Mong rằng những thông tin trên sẽ giúp bạn có thể hình dung cơ bản về ngành kỹ sư phần mềm.