Những điều cần biết
Mỹ: ĐẾN CHÂN TRỜI MỚI

Tác giả Đỗ Liên Quang: “Tại Mỹ, mình có cơ hội để phát triển bản thân nhiều nhất”

317
Tác giả Đỗ Liên Quang và bố vào ngày tốt nghiệp Đại học Duke

Đỗ Liên Quang hiện đang là Product Manager tại Amazon Web Services. Anh lớn lên ở thị trấn Buôn Trấp, huyện Krông Ana, tỉnh Đắk Lắk và nhận được học bổng du học Hà lan của United World Colleges vào năm lớp 11, sau đó là học bổng cử nhân của Đại học Duke, Hoa Kỳ. Cùng Hotcourses Việt Nam trò chuyện với Quang về tinh thần vượt lên khó khăn, quá trình săn học bổng du học toàn phần, góc nhìn trong ngành Neuroscienece, và cuốn hồi ký du học giàu cảm hứng của anh: Trường Làng Vẫn Ra Thế Giới.

 

Từ tựa đề của cuốn sách Trường Làng Vẫn Ra Thế Giới, có thể thấy bạn đã hiện thực hóa giấc mơ du học với xuất phát điểm rất khiêm tốn. Hoàn cảnh này đã tạo lợi thế nào cho Quang so với những ứng viên đến từ các thành phố lớn?

 

Mình nghĩ lợi thế đầu tiên mà hoàn cảnh mang lại là sự tự ý thức bản thân phải cố gắng nhiều hơn người khác, bởi lẽ mình có vạch đích xa hơn. Chẳng hạn để bộ hồ sơ du học đủ cạnh tranh dù không có nhiều giải thưởng học sinh giỏi hay được học trường chuyên, mình cố gắng đạt điểm số trên lớp cao (trên 9.0) và tham ra rất nhiều hoạt động ngoại khoá.

 

Đòn bẩy thứ hai có lẽ chính là sự khác biệt. Hầu hết các bạn thí sinh cũng nộp hồ sơ cùng với mình đều đến từ những thành phố lớn. Giữa một loạt hồ sơ xuất sắc giống nhau, thì có lẽ một bộ hồ sơ ở nông thôn sẽ trở nên nổi bật. Nếu ban tuyển sinh cần chọn một nhóm ứng viên có lý lịch đa dạng (dù mình không chắc lắm về tiêu chí này), thì xuất phát điểm của mình sẽ có lợi trong trường hợp này.

 

Hotcourses được biết thời điểm nộp hồ sơ xin học bổng trung học, ngoại ngữ không phải là thế mạnh của bạn. Trước khi đi du học, quá trình tự học tiếng của Quang ra sao?

 

Khi học ở Việt Nam điểm tiếng Anh ở trường của mình không quá tệ. Lúc ấy mình chủ yếu được học ngữ pháp ở trên lớp, còn kỹ năng nghe nói, dùng từ, hay phát âm không được coi trọng và dạy một cách bài bản. Nơi mình ở là một huyện nhỏ ở Đắk Lắk. Ngoài trường học cũng không có trung tâm tiếng Anh nào để đầu tư vào ngoại ngữ. Vì vậy mình đã không thể nghe hoặc nói tiếng Anh ở thời điểm nộp hồ sơ học bổng Hà Lan.

 

Nhớ lại lúc tham gia phỏng vấn bằng tiếng Anh, thực sự mình đã không biết làm thế nào để diễn đạt suy nghĩ trong đầu, chứ đừng nói là diễn đạt hay và trọn vẹn. Và đôi khi mình cũng không biết ban giám khảo đã hỏi câu gì. Như đã chia sẻ trong cuốn sách, khi nhận được tin đậu học bổng Hà Lan mình cũng không đầu tư nhiều thời gian học ngoại ngữ vì biết sẽ phải làm lại từ con số không. 3 tháng đầu tiên qua Hà Lan là quãng thời gian rất khó khăn vì mình không thể giao tiếp được với bạn bè và cũng không hiểu được thầy giảng gì trên lớp.

 

>> Lên kế hoạch du học từ cấp 3 như thế nào?

 

Thường thì yêu cầu ngoại ngữ là một trong những điều kiện quan trọng khi xét duyệt học bổng. Đậu học bổng với khả năng ngoại ngữ như vậy có phải bạn là một trường hợp được đặc cách?

 

Thật ra học bổng Quang nhận được khi ấy (Học bổng toàn phần của United World Colleges tại Hà Lan) có tiêu chí khá thú vị. Cụ thể là học bổng tập trung vào tiềm năng của ứng viên khi đi học thay vì kết quả bạn đạt được ở thời điểm nộp hồ sơ. Ban tuyển sinh quan tâm đến xuất phát điểm của một người và những gì họ đã và đang làm để đến gần với mục tiêu hơn.

 

Mình còn nhớ hồi đó yêu cầu điểm tổng kết trung bình của học bổng này chỉ tầm 7.5. Và tiếng Anh không phải là một tiêu chí. Quan trọng nhất là thái độ học hỏi và khả năng tiến bộ của bạn trong thời gian ngắn.

 

Sau khi kết thúc 2 năm học ở Hà Lan Quang đã sang Mỹ học cử nhân. Theo bạn, những năm tháng ở Hà Lan có là con đường tắt giúp bạn đến với Đại học Duke?

 

Chắc chắn nếu không có 2 năm học tại Hà Lan mình sẽ không nhận được học bổng đại học ở Mỹ. Tại thời điểm nộp hồ sơ vào Đại học Duke điểm SAT của mình tương đối thấp. Khi ở Hà Lan mình không có thời gian học SAT, không ôn luyện ở đâu cả, và cứ thế thi thôi. Ngoại ngữ của mình cũng không tốt lắm dù điểm tổng kết các môn học ở Hà Lan cao. Giả dụ mình học hết lớp 12 ở Việt Nam và dùng kết quả như thế đăng ký vào một trường đại học Mỹ, chắc chắn khó có thể đậu học bổng.

 

Thế nhưng bù lại trong 2 năm học ở Hà Lan mình đã đạt được một số kết quả nhất định với vài dự án. Do chương trình chỉ gồm 6 môn, thời gian còn lại trường khuyến khích các bạn tham gia hoạt động ngoại khóa và viết luận văn tốt nghiệp. Lúc đó mình đã tham gia một số hoạt động của trường, lập và dẫn dắt một dự án đi từ Hà Lan sang Séc để làm việc với một tổ chức người khuyết tật, và được chọn tham dự chương trình lãnh đạo trẻ ở Canada.

 

>> Làm đẹp CV bằng các hoạt động ngoại khóa

 

Thêm vào đó, không giống như ở Việt Nam trong hồ sơ du học Mỹ của mình có 1 mục đánh giá dành cho giáo viên, tạm gọi là điểm dự đoán. Các thầy cô sẽ dự đoán sức học dựa trên kết quả của 4 học kỳ, và mình được điểm tối đa mục này. Cuối cùng chương trình học bổng mình theo học ở Hà Lan cũng là một chương trình uy tín, có nhiều năm giảng dạy, áp lực học tập khắt khe, và đã đào tạo ra nhiều sinh viên ưu tú. Ban tuyển sinh của Mỹ cũng không xa lạ với danh tiếng của trường và điểm mạnh điểm yếu của học sinh trường, nên mình được hưởng lợi bởi điều này.

 

Tại sao bạn không chọn ở lại Hà Lan hoặc châu Âu mà chọn Mỹ làm điểm đến du học bậc đại học? Sau nhiều năm nhìn lại, bạn hài lòng về quyết định của mình chứ?

 

Có 2 lý do khiến mình đưa ra lựa chọn này. Thứ nhất, sau 2 năm ở Hà Lan - một quốc gia trong khối liên mình Châu Âu, mình muốn được nhìn thấy phần còn lại của thế giới. Mỹ là một trong những quốc gia có nền kinh tế phát triển nhất với nền giáo dục hàng đầu, rất phù hợp để theo học. Lý do thứ hai là dù mình cân nhắc cả Anh và Mỹ, lựa chọn trường ở Mỹ đa dạng hơn và học bổng cũng nhiều hơn.

 

Tất nhiên không nơi nào hoàn hảo và quốc gia nào cũng có mặt trái của nó. Hiện tại sau một vài năm sinh sống và làm việc tại Mỹ mình thấy không hối hận về quyết định khi đó. Tại Mỹ mình có cơ hội để phát triển bản thân nhiều nhất.

 

Bạn chia sẻ trong “Trường Làng Vẫn Ra Thế Giới” rằng bạn đã quyết định nói về những người bạn quốc tế của mình trong bài luận vào đại học Mỹ. Bạn có thể bật mí một số lý lẽ bạn đã dùng để thuyết phục hội đồng tuyển sinh của trường?

 

Thật ra trong bài luận mình không đưa ra lý lẽ nào mà chỉ kể lại câu chuyện về những người bạn quốc tế của mình, và những điều mình học được từ họ sau 2 năm sống ở Hà Lan. Chẳng hạn về việc mình đi học ở Đắk Lắk và may mắn nhận được học bổng, cảm xúc đầu tiên khi đi du học, về bất đồng văn hoá với những người bạn mới gặp, về việc mình cãi nhau với một người bạn mà sau đó trở thành bạn thân nhất của mình, về bất đồng ngôn ngữ… Và cứ như vậy sau 2 năm những người bạn đó trở thành tài sản quý gía nhất đối với mình khi theo học tại Hà Lan. Dù không chủ ý truyền tải một điều gì, nhưng có thể câu chuyện của mình đã khiến người đọc nhận ra được những đức tính họ đang tìm kiếm ở một ứng viên, đó chính là khả năng thích nghi với nhiều hoàn cảnh và nhiều mẫu người.

 

Neurosciene là một ngành học mới. Điều gì đã khiến bạn lựa chọn ngành này khi sang Mỹ?

 

Điều này xuất phát từ những năm cấp 3, khi ấy mình rất tò mò và thích đọc những quyển sách về tâm lý học, tâm lý học hành vi và ứng dụng. Sau khi tìm hiểu mình thấy có hai nhánh chính: Tâm lý học, và Khoa học thần kinh. Khi ấy Neuroscience là một ngành tương đối mới. Cá nhân mình thấy Tâm lý học thiên nhiều về lý thuyết, trong khi Khoa học thần kinh đòi hỏi kiến thức sinh học nhiều hơn và thử thách hơn nên mình đã chọn ngành này, kết hợp với một ngành phụ là kinh doanh để liên kết hai mối quan tâm của mình.

 

 

Bạn có thể chia sẻ với độc giả Hotcourses các nhóm môn học chủ chốt trong chương trình Neurosciene và Business mà bạn đã theo học? Ngành Neuroscience có thể dẫn dắt đến những công việc nào, và cơ hội làm việc trong lĩnh vực này ở Mỹ ra sao?

 

Trong ngành Neurosciene bạn sẽ được học về não bộ, chi tiết về từng loại tế bào não, khu vực và cách hoạt động của các tế bào này, cũng như cách chúng ảnh hưởng đến hành vi của con người. Ứng dụng của Neurosciene khá đa dạng. Bạn có thể áp dụng vào y học, quảng cáo, xã hội học, hoặc như mình là áp dụng vào lĩnh vực kinh tế kinh doanh. Chẳng hạn khi phân tích khủng hoảng kinh tế 2008, thay vì phân tích bản thân sự kiện xảy ra và hành vi của chính phủ, luật pháp đã ảnh hưởng thế nào, bọn mình sẽ phân tích ảnh hưởng của hành vi tiêu tiền của cá nhân trong sự kiện trên, và sử dụng các nghiên cứu về não bộ để xác nhận giả thuyết về hành vi của cá nhân.

 

Sẽ có một số môn học đại cương, còn lại bạn được chọn môn theo sở thích. Cá nhân mình chọn các môn có tính ứng dụng vào hoạt động kinh doanh và xã hội như Neuro-economic (môn học nghiên cứu về hành vi tiêu tiền của từng cá nhân như mình vừa nói ở trên), ứng dụng Neuroscience trong giáo dục, hay trong đầu tư tài chính. Tại lớp đầu tư mình được học về cách hoạt động của các ngân hàng phố Wall và giới đầu tư tài chính hành xử thế nào từ một người đã trực tiếp làm ở mảng này.

 

 

Hotcourses được biết hiện bạn đang làm Product Manager tại Amazon Web Services. Bạn có thể chia sẻ nhiều hơn về công việc của mình?

 

Như cái tên gợi ý, mình quản lý và xây dựng một sản phẩm. Để làm được điều này, công việc hằng ngày của mình là làm việc với cả hai phía: Khách hàng, hay người dùng sản phẩm mình chịu trách nhiệm, và lập trình viên những người lập trình và thiết kế sản phẩm. Công việc của mình ở Việt Nam có thể được biết đến nhiều hơn với tên gọi Product Designer.

 

Để xây dựng được một sản phẩm tốt mình cần biết được đối tượng khách hàng của mình là ai và vấn đề họ đang gặp phải được giải quyết thông qua sản phẩm này như thế nào, và đâu là những điểm có thể cải thiện ở sản phẩm để giải quyết vấn đề cho khách. Nói cách khác là tìm ra “pain point” của khách hàng, dựa trên đó đưa ra những chức năng và cải tiến phù hợp cho sản phẩm, rồi so sánh với chiến lược của công ty. Khi ấy mình sẽ làm việc với lập trình viên, cũng như những người liên quan đến dự án trong công ty để hoàn thiện sản phẩm và quay lại tìm kiếm ý kiến từ khách hàng.

 

Ngoài dành thời gian viết sách và blog, Hotcourses được biết Quang cũng tham gia hoạt động trong các dự án cộng đồng. Đó là những hoạt động nào, và các bạn học sinh sinh viên Việt Nam trong và ngoài nước có thể góp mặt vào những dự án đó bằng cách nào?

 

Hiện tại mình đang thực hiện 2 dự án và đều hướng đến học sinh trung học, sinh viên ở Tây Nguyên. Sở dĩ chọn nơi đây vì tại quê hương của mình Quang hiểu rõ các bạn thiếu điều kiện, cơ hội để giao lưu và phát triển bản thân đến mức nào. Chương trình đầu tiên là Diễn đàn Tuổi trẻ Tây Nguyên bắt đầu năm 2011 nhằm giúp các bạn rèn khám phá và luyện bản thân, mở rộng tầm nhìn qua các sự kiện xã hội, phát triển kỹ năng mềm, và từ đó các bạn có thể tự lập dự án để giải quyết vấn đề của cộng đồng. Chương trình thứ 2 mình bắt đầu năm 2017 với tên gọi Think On. Đây là một trại hè quốc tế kéo dài 10 ngày dựa trên mô hình giáo dục khai phóng (Liberal Art). Think On là nơi bọn mình mang những người bạn quốc tế về với những bạn trẻ Tây Nguyên, cùng tổ chức những buổi Workshop xoay quanh các đề tài bất kỳ, như công nghệ, trí tuệ nhân tạo, nhiếp ảnh, văn hóa…, và được dẫn dắt bởi chính những người bạn sinh viên quốc tế này nhằm giúp các bạn học sinh sinh viên Tây Nguyên hiểu thêm về nhiều ngành nghề và bắt tay vào hành động.

 

Đỗ Liên Quang và bố vào ngày lễ tốt nghiệp tại Đại học Duke

 

Những năm tháng phấn đấu vươn ra thế giới của bạn là một hành trình không hề ngắn, và các kinh nghiệm bạn đúc kết được đều đã chia sẻ với độc giả trong cuốn sách Trường Làng Vẫn Ra Thế Giới. Nhưng nếu chỉ dùng 1 câu duy nhất để nói về cuốn sách của mình, đó sẽ là câu nói nào?

 

Đây là một câu hỏi khó :) Khi còn học ở Việt Nam mình biết đến học bổng UWC sau khi đọc được một bài báo của một người chị đã nhận được học bổng. Và nhờ có sự kiện đó, cuộc sống của mình thay đổi hoàn toàn. Vì vậy mục đích viết cuốn sách này mình chỉ mong muốn mang thay đổi đến với nhiều người hơn. Qua câu chuyện của mình, mong bạn nhận ra nếu như bạn thật sự quyết tâm và cố gắng, bạn sẽ tìm được hướng đi phù hợp.

 

Hotcourses Vietnam cám ơn Quang về những chia sẻ quý giá và chúc bạn thành công!

Study in the USA

Free

EBook Hướng dẫn du học Mỹ

Bạn thấy bài viết vô cùng hữu ích? Bạn có thể tìm thấy các bài viết tương tự đã được HCVN dày công biên soạn trong cuốn ebook Hướng dẫn du học Mỹ trên nhé.

XEM NGAY