Giữa thị trường lao động đầy biến động, Biên tập viên Truyền hình vẫn là nghề có sức hút riêng biệt. Đằng sau ánh đèn hào nhoáng và hình ảnh chỉn chu trên sóng là những áp lực thời gian, trách nhiệm xã hội và sự đánh đổi thầm lặng. Dẫu vậy, với mình, chính những thử thách khắc nghiệt ấy lại là môi trường lý tưởng để tôi luyện bản lĩnh, mang đến cơ hội phát triển bản thân đầy thú vị.
Mình là Quang Tuấn, hiện đang công tác với vai trò Biên tập viên tại Báo và Phát thanh - Truyền hình Đà Nẵng. Tính đến nay, mình đã có 9 năm gắn bó với nghề, đủ lâu để va chạm, học hỏi, hoài nghi, rồi lại bước tiếp.
Một số thành tích nhỏ trong ngành Biên tập viên Truyền hình
- Giải Bạc Liên hoan truyền hình toàn quốc; Giải Khuyến khích Liên hoan truyền hình toàn quốc; Giải Nhất Báo chí thành phố Đà Nẵng; Giải Khuyến khích Giải thưởng toàn quốc về thông tin Đối ngoại…
- Tham gia chương trình đào tạo ngoại ngữ ELT VO 2025 của Ban tổ chức Trung ương tại Đại học Victoria University of Wellington, New Zealand.
Biên tập viên Truyền hình làm gì?
Với vị trí này, công việc của mình không chỉ gói gọn trong một vai trò, mà bao gồm:
- Dẫn các chương trình truyền hình: tin tức, chuyên đề, tọa đàm, văn hóa - giải trí và các sự kiện sân khấu.
- Biên tập, xây dựng kịch bản cho các chương trình, chuyên mục, phim, phóng sự.
- Trực tiếp sản xuất tin bài, phóng sự, phim và chương trình truyền hình.
- Ngoài ra, mình còn đảm nhiệm vai trò BTV/Người dẫn chương trình song ngữ, sử dụng tiếng Anh.
Nhiều người vẫn nghĩ biên tập viên chỉ cần ăn mặc đẹp, ngồi trước máy quay và đọc kịch bản. Nhưng thực tế không phải vậy, mình hay nói vui rằng đây là nghề “thợ đụng” - đụng gì cũng phải biết, phải làm.
Trong bối cảnh các tòa soạn báo chí hội tụ hiện nay, biên tập viên truyền hình buộc phải đa năng hơn, linh hoạt hơn, vừa làm nội dung, vừa hiểu kỹ thuật, vừa thích nghi với sự thay đổi không ngừng của truyền thông hiện đại.
Làm biên tập viên truyền hình học ngành gì?
Xuất thân của mình là sinh viên chuyên ngành Báo chí, trường Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng. Hiện nay trên cả nước, nhiều trường đại học khối ngành xã hội nhân văn có đào tạo chuyên ngành Báo chí, truyền thông. Ngoài ra, với đặc thù là ngành “mở”, nhiều nhân sự xuất thân từ các ngành ngôn ngữ, văn, văn hóa, marketing, quan hệ công chúng hay thậm chí kinh tế, tài chính, ngân hàng, ngoại giao, ngoại ngữ,… cũng có thể trở thành BTV truyền hình.
Mình đã trải qua các kỳ thi tuyển BTV tại Kênh truyền hình Đối ngoại VTV4 - Đài truyền hình Việt Nam (2017) và Đài PTTH Đà Nẵng (2018). Cả 2 lần mình đều đạt kết quả tốt như kỳ vọng. Bên cạnh yêu cầu về kỹ năng nghiệp vụ báo chí, khả năng dẫn chương trình thì vốn ngoại ngữ, hiểu biết xã hội và kỹ năng mềm cũng là yếu tố quyết định đến sự thành công trong tuyển dụng. Dù cơ hội việc làm của nghề này không nhiều so với mặt bằng chung, song một số thời điểm, các cơ quan báo chí từ trung ương đến các tỉnh, thành phố cũng sẽ mở các kỳ tuyển dụng theo nhu cầu thực tế.
10 điều khiến mình yêu nghề Biên tập viên Truyền hình
- Phù hợp với thiên hướng cá nhân và chuyên ngành đào tạo: Mình tốt nghiệp Cử nhân Báo chí, và đây là công việc cho phép mình vận dụng những gì đã học. Với những ai có thiên hướng xã hội, thì công việc này cũng hoàn toàn phù hợp.
- Được làm việc cùng những người giỏi: Báo chí là “nghề dạy nghề”. Việc được làm việc, quan sát và học hỏi từ đồng nghiệp đi trước với mình là một sự may mắn.
- Hiểu biết rộng, nắm bắt thông tin nhanh: Công việc buộc mình phải cập nhật liên tục các vấn đề xã hội, chính trị, kinh tế, văn hóa… Nhờ đó, vốn sống và kiến thức được mở rộng mỗi ngày.
- Được đi nhiều nơi, gặp nhiều người: Dù không phải lúc nào cũng đi xa, nhưng mỗi chuyến tác nghiệp đều mang lại những trải nghiệm đặc biệt, đưa mình đến với những nơi thú vị và con người tuyệt vời.
- Nhận được sự tôn trọng từ xã hội: Trong quá trình làm việc, mình may mắn nhận được nhiều sự hỗ trợ, thiện cảm và tin tưởng từ người dân, cơ quan, tổ chức, đơn vị và doanh nghiệp. Một nghề có thể tạo sự tin cậy nhất định với xã hội.
- Nhiều cơ hội phát triển bản thân: Mỗi ngày làm nghề đều là một cơ hội để giỏi hơn hôm qua nếu bản thân đủ nghiêm túc và cầu tiến. Từ công việc, mình được gặp gỡ và tiếp xúc với nhiều người giỏi, những chương trình hay, những sân khấu, sự kiện lớn của thành phố, quốc gia, quốc tế. Nền tảng công việc này cũng đã đưa mình đến một đất nước xa xôi, để học tập và trải nghiệm cuộc sống mới.
- Mở rộng các mối quan hệ xã hội: Công việc giúp mình kết nối với nhiều lĩnh vực, nhiều con người, từ đó mở ra những cơ hội mới.
- Ý thức hơn về hình ảnh và thương hiệu cá nhân: Là nghề liên quan trực tiếp đến hình ảnh, mình buộc phải chỉn chu hơn trong tác phong và cách xuất hiện trước công chúng.
- Cá tính nghề nghiệp: Dù là công việc tập thể, nhưng mỗi biên tập viên vẫn cần có cá tính riêng thể hiện qua sản phẩm và phong cách thể hiện, từ đó mang đến sự sáng tạo, độc đáo và hấp dẫn.
- Mức lương của biên tập viên truyền hình ổn định và rộng mở:
Nếu bạn đủ chăm chỉ và nghiêm túc, công việc này hoàn toàn có thể mang lại nhiều nguồn thu nhập xứng đáng như MC, voice talent, mentor, producer, trainer, speaker… Nguồn thu nhập từ công việc này dao động từ 15-20 triệu đồng. Ngoài ra, các khoản lương từ những dự án riêng giúp bạn tăng thêm nguồn thu, do đó mức thu nhập trên 20 triệu đồng và hơn thế, là điều hoàn toàn khả thi.
5 điều khiến nghề Biên tập viên Truyền hình không hề dễ dàng
- Áp lực lớn: thời gian gấp gáp, trách nhiệm cao, áp lực lớn từ khán giả, đồng nghiệp và chính bản thân.
- Cường độ làm việc cao: thường xuyên làm việc từ sáng sớm đến tối khuya, các ngày nghỉ, lễ Tết; nhiều đầu việc cùng lúc; đôi khi tác nghiệp trong điều kiện khắc nghiệt.
- Ảnh hưởng sức khỏe: giảm thị lực, dễ stress, huyết áp, các vấn đề về da do mỹ phẩm, bệnh nghề nghiệp là điều khó tránh khỏi.
- Ảnh hưởng các mối quan hệ cá nhân: đôi khi bạn sẽ có rất ít thời gian dành cho gia đình, bạn bè và chính bản thân mình. Đây cũng là một thiệt thời lớn, bắt buộc người làm nghề phải hy sinh vì trách nhiệm công việc chung.
- Giữ được đam mê lâu dài: đây là thử thách lớn, khi sự mệt mỏi và hoài nghi và bỏ cuộc luôn có thể xuất hiện khi bạn thường xuyên đối mặt với áp lực công việc.
AI và tương lai của nghề Biên tập viên Truyền hình
AI đang tác động mạnh mẽ đến nhiều lĩnh vực, trong đó có báo chí – truyền thông. Tuy nhiên với mình, AI hiện tại giống như một trợ lý thông minh, giúp tiết kiệm thời gian, gợi mở ý tưởng và hỗ trợ công việc. Nhiều lúc AI có thể tâm sự như một người bạn và mang đến cho mình những gợi mở thú vị cho công việc.
Dù đã xuất hiện người dẫn chương trình ảo, giọng đọc AI, nhưng mình nghĩ rằng AI vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn một BTV/Người dẫn chương trình – đặc biệt là những yếu tố cảm xúc, tương tác trực tiếp, xử lý tình huống tại hiện trường hay trên sân khấu.
Tương lai của ngành báo chí truyền thông vẫn là một câu hỏi mở trong bối cảnh nhiều cạnh tranh và thay đổi nhanh chóng hiện nay. Nhưng thay vì lo sợ sự biến mất, điều quan trọng hơn là hướng đến sự dịch chuyển, thay đổi và khả năng thích ứng. Đây cũng là thực trạng chung mà ngành nghề nào cũng phải đối mặt.
3 tố chất để sống lâu với nghề Biên tập viên Truyền hình
Ham học hỏi
Biên tập viên truyền hình là một nghề cần sự thay đổi liên tục. Thay đổi về cách làm nội dung, phương thức sản xuất, xu hướng khán giả và cả môi trường làm nghề. Nếu dừng lại, bạn sẽ rất dễ bị tụt lại phía sau. Do đó bạn phải học cách viết tốt hơn, dẫn tự nhiên hơn, xử lý tình huống linh hoạt hơn, hay thậm chí học cách sử dụng công nghệ mới, cách làm báo chí đa nền tảng, cách bắt trend, học cả việc quản lý cảm xúc và thời gian của chính mình.
Nhiệt huyết và đam mê
Không ít người rời bỏ nghề này không phải vì họ không giỏi, mà vì không còn đủ năng lượng để tiếp tục. Áp lực thời gian, cường độ làm việc cao, những ca làm kéo dài, những ngày lễ Tết vẫn lên sóng… Nếu không có đam mê, rất khó để bước tiếp.
Nhiệt huyết giúp bạn sẵn sàng nhận nhiệm vụ, vượt qua khó khăn, vất vả. Đam mê giúp bạn không bỏ cuộc giữa chừng, kể cả khi mệt mỏi, chán nản hay hoài nghi về lựa chọn của mình. Đam mê không phải lúc nào cũng rực cháy. Có lúc nó chỉ là một tia lửa nhỏ, nhưng chỉ cần còn le lói, bạn vẫn có lý do để tiếp tục làm nghề và làm tốt hơn mỗi ngày.
Bản lĩnh
Bản lĩnh là tố chất khó nhìn thấy nhất, nhưng lại quyết định việc bạn đi được bao xa với nghề. Biên tập viên truyền hình phải đối diện với rất nhiều áp lực: áp lực thời gian, áp lực dư luận, áp lực trách nhiệm xã hội, áp lực từ chính sản phẩm mình làm ra. Mỗi câu chữ lên sóng đều cần sự cẩn trọng, chính xác và tỉnh táo. Bản lĩnh còn là khả năng chấp nhận sai, sửa sai và đi tiếp. Không phải sản phẩm nào cũng hoàn hảo, cũng được ghi nhận. Quan trọng là đủ vững vàng để không gục ngã sau những lần thất bại đó hay không.
Và cuối cùng, bản lĩnh là dám lựa chọn ở lại với nghề – trong một thời điểm mà báo chí, truyền thông đang đối mặt với rất nhiều biến động lớn. Trong bối cảnh đó, mình đã chứng kiến không ít cuộc chia tay.
Kết
Để nhắn nhủ với những bạn có cùng đam mê, sở thích, mình chưa bao giờ nghĩ rằng một ngày nào đó mình sẽ trở thành BTV truyền hình. Có lẽ thời điểm đó mình thấy nghề này khó, đặc thù và không nhiều cơ hội. Nhưng một khi thấy được cơ hội, thì mình đã thực sự cố gắng để không vụt mất nó.
BTV Truyền hình không phải là một nghề dễ dàng, cũng không dành cho số đông. Nhưng biết đâu, nếu bạn đủ tình yêu, đủ kiên trì và đủ bản lĩnh, cộng thêm yếu tố dẫn lối của vũ trụ, thì đây sẽ là một công việc thú vị - nơi mỗi ngày làm việc đều để lại cho bạn một câu chuyện, một bài học và trở thành một phiên bản tốt hơn.
Cố lên nhé, mình và các bạn!
>> Ngành báo chí: Học gì? Học ở đâu? Cơ hội nghề nghiệp thế nào?
Chat với E-bot
