Những điều cần biết
Mỹ: TIÊU ĐIỂM NGÀNH HỌC

Nghiên cứu sinh ngành Giáo dục tại Mỹ: ở bậc tiến sĩ, phải “tầm sư học đạo”

10 Tháng Một 2020
769
nghiên cứu ngành Quản lý giáo dục bậc tiến sĩ tại Mỹ

Với môi trường giáo dục toàn diện, chất lượng đào tạo hàng đầu thế giới và cơ sở vật chất thuận lợi – trở thành nghiên cứu sinh lĩnh vực giáo dục ở Mỹ là mong ước của nhiều người, nhưng không phải ai cũng có cơ hội hiện thực hóa điều này. Hotcourses Vietnam đã phỏng vấn anh Châu Quang, nghiên cứu sinh bậc tiến sĩ tại khoa Chính sách & Quản lí giáo dục, Đại học Albany, tiểu bang New York, để trò chuyện với anh về trải nghiệm giá trị này.

 

Hotcourses Vietnam: Chào anh Châu Quang, anh có thể chia sẻ hành trình cá nhân đã đưa anh tới học bổng này?

 

Đó là ngày 19 tháng 8 năm 2016, sau khi quá cảnh ở Mexico, mình bay đến Mỹ để bắt đầu chương trình Nghiên cứu sinh ở khoa Chính sách & Quản lí giáo dục (Educational Policy & Leadership) tại Đại học Albany của bang New York (SUNY Albany). Một “hành trình” rất ngắn gọn của mình.

 

Còn để lên được chuyến bay đó, đến trường Đại học đó, theo học ngành đó, được nghiên cứu tiến sĩ (TS) với GS. hướng dẫn hiện tại, thì lại là một hành trình dài hơn nhiều. Có thể hành trình đó bắt đầu từ khi mình học chương trình thạc sĩ (ThS) về Giáo dục đại học ở London (Institute of Education, University College London), hoặc sớm hơn thế - khi mình làm việc với vị trí partnership manager tại công ty du học The Tree Academy, nơi mình có cơ hội tiếp xúc nhiều với đại diện các trường Đại học nước ngoài, để rồi tò mò và thích thú với việc nghiên cứu giáo dục đại học. Trước khi mình đi học thạc sĩ thì mình đã có ý định sẽ học tiếp lên tiến sĩ, và đó là lí do mình phải “chiến lược” khi chọn trường cho bậc thạc sĩ. Vương quốc Anh đối với mình là một con đường tắt: dễ dàng được nhận học trái ngành (ở bậc cử nhân, mình học tại Đại học Ngoại thương Sài Gòn), có thể rút ngắn thời gian, tiết kiệm chi phí, và đồng thời có được tấm bằng “đẳng cấp” để đến với bậc học cao hơn. Trường mình chọn ở Vương quốc Anh được xếp thứ nhất thế giới về giáo dục, và đòi hỏi rất cao từ sinh viên, nhưng mình nghĩ không quá khó để được nhận vào học. Và vì chương trình thạc sĩ ở Anh chỉ mất 1 năm thôi, còn mức chi phí thì tương đương 1 năm bên Mỹ (trong khi chương trình thạc sĩ bên Mỹ kéo dài đến 2 năm) nên so ra, chi phí và thời gian để có được tấm bằng thạc sĩ bên Anh chỉ bằng một nửa so với bên Mỹ. Cho đến nay, mình vẫn nghĩ đó là một chiến lược, một sự lựa chọn khôn ngoan.

 

Nếu các bạn hỏi mình về động lực để mình học lên tiến sĩ thì thật sự là ban đầu, mình có kế hoạch xây dựng một ngôi trường đại học. Nhưng khi càng học lên cao thì mình mới biết kế hoạch đó xa vời ra sao, và mình hiểu thêm những phức tạp trong việc xây dựng và vận hành một trường đại học. Mình từ bỏ “giấc mơ” này, nhưng may mắn là mình có được một đam mê khác bù lại để tiếp tục thúc đẩy mình đi đến chặng đường hiện tại: mình cảm thấy thích thú khi biết thêm những kiến thức mới, và từ đó hiểu thêm về sự vận hành của hệ thống và chính sách giáo dục ở Việt Nam.

 

Hotcourses Vietnam: Cơ duyên nào đã giúp anh biết tới chương trình này?

 

Ở bậc tiến sĩ thì đích thực là phải “tầm sư học đạo.” Nghĩa là mình đến ngành học này, trường này chỉ bởi vì thầy mình ở đó. Khi gần cuối chương trình thạc sĩ ở London, mình có viết 1 bài cuối khóa và mình đã có một hành động đã thay đổi rất nhiều cuộc sống của mình sau này. Đó là bạo dạn gởi bài viết đó cho 1 GS đầu ngành về chủ đề mà mình viết. Mình chẳng có hi vọng sẽ nhận lại được email trả lời đâu. Nhưng chưa đầy 3 tiếng sau, mình nhận được email hồi âm dài gấp vài lần email mà mình gởi. Email đó không nhận xét về bài viết, mà khen mình chung chung, và sau đó khuyên mình tìm hiểu chương trình học tại khoa của thầy, trường Albany. Sau này mình mới lờ mờ nhận ra là thầy hồi âm không phải vì ấn tượng với bài viết của mình, mà là vì chủ đề nghiên cứu của mình phù hợp hoàn toàn với lĩnh vực nghiên cứu cả đời của thầy, và một người thầy thì luôn luôn có nhu cầu có được lớp học trò tiếp nối. Trước khi email thầy thì mình có ý định nộp 2 trường – một bên Anh, và một bên Hồng Kông. Từ khi nhận được email thì mình mới xem xét nộp thêm hồ sơ bên Mỹ, và chỉ nộp đúng trường Albany. May mắn thay, Albany là trường duy nhất nhận mình.

 

Hotcourses Vietnam: Chi tiết về các môn học, nội dung học của ngành này ra sao?

 

Khoa của mình nằm trong trường Giáo dục của Đại học Albany, một ngôi trường đặc biệt chú trọng vào yếu tố đa ngành. Về cơ bản, khoa mình có thế mạnh về Chính sách giáo dục, nhưng hầu như không có thầy cô nào trong khoa được đào tạo bài bản từ chuyên ngành giáo dục cả. Tất cả đều xuất thân từ các ngành học khác – kinh tế, chính trị, xã hội học … - nhưng họ có chung đối tượng nghiên cứu là giáo dục.

 

Mình chọn chương trình học về Chính sách giáo dục đại học (GDĐH), và vì thế, các môn học của mình liên quan chủ yếu đến mảng này: lịch sử GDĐH, tính chính trị trong GDĐH, quản trị đại học.

 

>> Du học ngành Giáo dục và Đào tạo

 

Hotcourses Vietnam: Chương trình Chính sách giáo dục đại học mà anh đang theo đuổi có những thế mạnh và hạn chế nào?

 

Đại học Albany xuất thân là một trong những trường đào tạo giáo viên đầu tiên của bang New York, vì thế, khoa giáo dục của trường khá mạnh. Hiện nay khoa đang phát triển rất nhiều chương trình học qua mạng để đáp ứng một cách thiết thực và đa dạng nhu cầu nguồn lực cho hệ thống giáo dục trong bang. Một lợi thế nữa: Albany là thủ phủ của bang New York (trước đây các anh chỉ biết đến NYC – New York City, là thành phố lớn nhất bang New York) và vì thế, tất cả các chính sách của bang đều được thông qua ngay tại Albany. Vì thế, những sinh viên chuyên ngành về chính trị, hoặc chính sách giáo dục như mình có được nhiều thuận lợi trong việc tiếp cận thông tin và quan sát thực tế.

 

Bên cạnh đó, Đại học Albany còn nổi tiếng với các ngành liên quan đến chính sách. Tại khoa mình, các thầy cô có những chuyên môn rất đa dạng, và đều được đào tạo từ các đại học danh giá. Vì thế, sinh viên sẽ có cơ hội tiếp xúc với những cách tiếp cận đa ngành. Không những thế, rất nhiều thầy cô của khoa đã từng làm việc tại các tổ chức quốc tế như Ngân hàng thế giới, UNESCO, OCED… và vì thế đã cung cấp cho sinh viên rất nhiều góc nhìn thú vị.

 

Một trong những điểm trừ lớn nhất của chương trình học của mình là không có môn chuyên về phương pháp nghiên cứu – và vì thế mình phải học từ các khoa khác. Thiếu sót này bắt nguồn từ những yếu tố hành chính khác, chứ không hẳn vì các thầy cô trong khoa xem nhẹ môn học này.

 

Hotcourses Vietnam: Đại học Albany có phải là một môi trường đại học đa văn hóa?

 

Trong chương trình học, mình có một nhóm bạn đến từ Trung Quốc, Nga, Mông Cổ, Uzbekistan … và tụi mình khi gặp nhau thì gọi nhau là comrades (đồng chí). Nghĩa là ở đây mình gặp được bạn bè đến từ khắp mọi nơi. Cứ thử tượng tượng Mông Cổ có dưới 5 triệu dân, thì xác suất bạn gặp được 1 thanh niên Mông Cổ bên ngoài lãnh thổ Mông Cổ là bao nhiêu? Bạn có nhớ trận đá banh đầy kì vọng giữa Việt Nam và Uzbekistan cách đây không lâu chứ? Sau trận đấu, mình nhận được tin nhắn của người bạn Uzbekistan, rất ngắn gọn: “Oh sorry, we won ;)”. Ngoài ra, khoa mình có khá đông sinh viên Fulbright (học bổng của chính phủ Mỹ). Khoa mình cũng là một trong những khoa có đông sinh viên quốc tế nhất Đại học Albany.

 

Chính những sinh viên quốc tế này đã mang đến lớp học những sức sống rất riêng và những kiến thức rất đời thật, góp phần vào cái mà người ta hay gọi là trí tuệ đám đông (collective wisdom). Mình rất ấn tượng với một bạn sinh viên là công chức tại Bangladesh. Cách bạn ấy đặt vấn đề và giải quyết vấn đề rất thực tế, mang lại những suy nghĩ mới mẻ cho cả lớp, kể cả thầy cô.

 

Hotcourses Vietnam: Anh có thể chia sẻ cách chuẩn bị hồ sơ ứng tuyển?

 

Hồ sơ nhập học không quá rắc rối, nhưng vẫn đủ làm khó ứng viên. Ngoài những yêu cầu về mặt kĩ thuật (điểm tiếng Anh, điểm GRE – Graduate Record Examinations, bảng điểm, bằng tốt nghiệp …) thì các bạn cần nộp một bài luận, 2-3 thư giới thiệu và một bài viết nghiên cứu mẫu. Thông thường, bài nghiên cứu mẫu là một bài cuối khóa mà bạn đã nộp trong chương trình ThS, hoặc cô đọng lại từ luận văn ThS (vì chỉ giới hạn 20-25 trang). Lời khuyên của mình là các bạn nên tìm hiểu tiêu chí tuyển sinh trên trang web của khoa, từ đó chắt lọc những trải nghiệm liên quan đến các yêu cầu khóa học để có một bộ hồ sơ thật nổi bật.

 

>> Phân biệt IELTS, TOEFL, SAT, GMAT và GRE

 

Một thông tin quan trọng: ở bậc học TS tại Mỹ, các GS có tiếng nói rất quyết định trong việc chọn ai, cấp học bổng cho ai. Thêm vào đó, khi học TS ở Mỹ, bạn sẽ tương tác rất nhiều với GS hướng dẫn. Vì thế, bạn nên vào website của khoa, tìm kiếm thông tin GS trên google, và thử liên lạc với GS trước khi chính thức nộp đơn. Nếu GS trả lời là sẵn sàng hướng dẫn bạn thì còn chần chừ gì nữa, hãy đề cập đến điều đó ngay trong bộ hồ sơ!

 

Hotcourses Vietnam: Cuối cùng, anh có thể chia sẻ định hướng phát triển sự nghiệp sau khi hoàn thành khóa học?

 

Đa phần sinh viên trong khoa là những người đang làm việc trong các bộ phận hành chính, hoặc tham gia quản lí trong trường đại học. Họ muốn theo học chương trình TS tại khoa mình để có những thăng tiến trong sự nghiệp. Một số khác (đa phần là sinh viên quốc tế) thì có định hướng làm giảng viên đại học. Mình thuộc nhóm số ít này.

 

Trong khi học, mình luôn suy nghĩ liên hệ về trường hợp của Việt Nam, và mình nhận ra có nhiều điều chưa được nghiên cứu tại Việt Nam. Vì thế, mình hi vọng sẽ trở về Việt Nam nghiên cứu và giảng dạy. Trong tương lai, mình mong muốn sẽ đóng góp thêm vào việc hợp tác giữa các đại học Việt Nam và Hoa Kỳ, đồng thời xây dựng được một nhóm nghiên cứu về chính sách giáo dục đại học tại Việt Nam. Trong quá trình trao đổi học thuật, tham gia hội thảo, mình nhận thấy những kiến thức mình được học tại Mỹ rất thực tế và không bị lí thuyết hóa nhiều - điều này chắc chắn sẽ khiến mình “hòa nhập” nhanh hơn vào thực tiễn cuộc sống sau khi hoàn thành chương trình học.

 

Xin cám ơn những chia sẻ của anh và chúc anh mọi điều thuận lợi!

Study in the USA

Free

EBook Hướng dẫn du học Mỹ

Bạn thấy bài viết vô cùng hữu ích? Bạn có thể tìm thấy các bài viết tương tự đã được HCVN dày công biên soạn trong cuốn ebook Hướng dẫn du học Mỹ trên nhé.

XEM NGAY