Vì không tìm hiểu chỉn chu về thực tế đào tạo ngành luật ở Vương quốc Anh trước khi lên đường du học, nên thời gian đầu mình đã không tránh khỏi bỡ ngỡ. Một phần cũng vì thông tin chuyên sâu về các khoá cử nhân luật ở Anh không nhiều như các ngành học phổ biến khác. Hi vọng sau bài viết này, các bạn có thể trang bị cho mình thông tin sơ khảo về chương trình cử nhân luật tại Anh.
Học luật tại Anh
Xin chào các bạn, mình tên là Hoàng Vy, hiện đang là sinh viên luật năm 3 chương trình LLB Law with Business tại University of Central Lancashire.
Đối với các khoá cử nhân Luật tại Anh, các bạn có thể học LLB Law (Hons) -nghĩa là chỉ học các môn về luật pháp, hoặc lựa chọn thứ 2 (như mình) sẽ kết hợp các môn luật cùng các môn khác ngành với nhiều lựa chọn khác nhau: “LLB Law with Business (Kinh doanh)/Psychology (Tâm lý học)/Criminology (Tội phạm học) hoặc International Studies (Quốc tế học)”.
Để nộp hồ sơ nhập học, bạn cần đạt trình độ IETLS tối thiểu 6.0, với kỹ năng viết không được thấp hơn 6.0 và bảng điểm cấp 3 cũng phải đạt kết quả khả quan. Trong trường hợp của mình, mặc dù điểm IELTS đủ điều kiện nhưng mình vẫn phải học khoá dự bị Luật trước khi chính thức bắt đầu năm nhất. Ưu thế của khoá dự bị này đó là mình đã được trau dồi kiến thức pháp lý đại cương, được làm quen sớm với môi trường học thuật. Hơn nữa, những người bạn ở lớp dự bị cũng chính là bạn học của mình ở chương trình đào tạo chính khóa sau này.
Chương trình Cử nhân Luật và những môn học phổ biến
Bằng cử nhân Luật tại Anh gọi là LLB. Trường hợp của mình là bằng LLB law with Business. Văn bằng này cho phép mình học kết hợp các môn luật và những môn liên quan đến kinh doanh. Nếu bạn chọn giống mình, mỗi năm học bạn sẽ phải hoàn thành ít nhất 80 tín chỉ, tương đương với 4 nhóm môn học (module).
6 module là tổng số môn học bạn có thể học trong một năm. Trong đó, bạn sẽ có đến 3 - 4 nhóm môn học bắt buộc, phần còn lại sẽ là các môn tự chọn. Trường hợp bạn muốn học thêm module thứ 7 hay thứ 8, tuỳ vào chính sách của trường đại học mà bạn bạn có thể phải đóng thêm học phí.
Trước khi bắt đầu học kỳ, thì trường sẽ email bạn một danh sách các môn tự chọn (elective/optional modules) bạn chỉ việc đăng ký. Các môn này sẽ xuất hiện trên thời khoá biểu online của bạn khi bắt đầu học kỳ mới. Tất nhiên, bạn có thể thay đổi các môn tự chọn, việc bạn bỏ môn này để “nhảy” sang môn khác là chuyện hoàn toàn khả thi.
Và đây là nhóm môn căn bản mà trường luật nào cũng bắt buộc sinh viên hoàn thành: Public law, Contract law, Tort law, Criminal law, EU law, Land law, Trust and Equity law. Ngoài ra có những module luật khác bạn có thể tự do chọn, ví dụ như: Employment law, Media law , Intelectual property law… Để tìm hiểu các môn học của từng trường, các bạn nên vào website trường để có nhiều thông tin chi tiết hơn.
Có một điểm thú vị về University of Central Lancashire là sinh viên năm nhất sẽ được tham gia các chuyến tham quan học hỏi (field trip) ở viện bảo tàng, hoặc đến với các lớp tuận huấn việc làm để hiểu thêm về lịch sử luật hay những cơ hội việc làm trong lĩnh vực pháp lý. Ngoài ra, sinh viên được khuyển khích tham gia vào các kì thi cấp quốc gia như mooting (tố tụng), mediation hay arbitration (hòa giải).
Bạn muốn theo ngành Luật? Hãy rèn luyện những kỹ năng này!
Cũng như hình dung của số đông công chúng, viết là kỹ năng quan trọng khi theo học ngành Luật. Theo đó, sinh viên Luật có hai phong cách viết luận phổ biến. Thứ nhất là viết theo phong cách thông thường, khá là giống cách bạn viết bài IELTS. Thứ hai là viết luận theo phong cách giải quyết vấn đề (problem-solving). Khi đó, bài luận sẽ cho bạn một tình huống (scenario), bao gồm cả nạn nhân (victim) lẫn bị cáo (defendant) và bạn sẽ phải vận dụng case law và lý thuyết được học để giải quyết vấn đề và mang lại công lý cho nạn nhân.
Cá nhân mình thấy đây là đặc điểm hay nhất khi học luật. Từ bài tập này, kỹ năng suy luận, lập luận và cả… khả năng nghi ngờ mọi người xung quanh của bạn sẽ được nâng cao đáng kể.
Và để hoàn thành tốt những bài tập tình huống khó nhằn (mà ban đầu luôn khiến bạn lẩm nhẩm trong đầu là… “trời đất ơi, má ơi”) thì tinh thần đọc, đọc nữa và đọc mãi là không thể thiếu. Đọc không chỉ từ sách giáo trình bắt buộc mà còn phải đọc thêm sách từ các nguồn khác, bởi vì cùng một chủ đề, cùng một legal principle ví dụ như negligence (tội sơ suất), có thể bạn sẽ không hiểu được thấu đáo khi chỉ đọc một cuốn sách. Khi đó, đọc thêm các bài báo, đầu sách Tort tương tự sẽ giúp bạn thấm hơn, và vận dụng thuần thục hơn.
>> Làm thế nào để “sống sót” qua ngành Luật?
Con đường sau khi kết thúc LLB
Có một điều khác biệt so với đa số các quốc gia khác, đó là luật sư ở Anh hay ở một số quốc gia trong khối Thịnh vượng chung sẽ được phân biệt thành barrister hoặc solicitor.
Sự phân chia này bắt nguồn từ truyền thống lâu đời của ngành luật sư tại Anh gọi là cab-rank rule. Có thể lý giải thế này cho dễ hiểu: cơ bản là bạn sẽ đem vấn đề tới solicitor (cố vấn pháp lý) để xin cố vấn, nhưng nếu vấn đề phức tạp hơn và cần phải ra toà, bạn có quyền chỉ định một barrister (luật sư) để biện hộ cho mình thông qua vị solicitor đã cố vấn bạn. Barrister được chỉ định (instruction) là người sẽ tham gia với bạn trước toà và sẽ không có quyền từ chối hợp tác với bạn – bất kể bạn là người vô tội hay phạm pháp .
Về định hướng phát triển, sau khi kết thúc bằng cử nhân, bạn có thể tiếp tục học bằng LLM (Thạc sĩ Luật) hoặc LPC hoặc BPTC. Trong đó, LPC (Legal Training Contract) là bằng cấp mà cử nhân luật muốn thành solicitor phải hoàn thành, còn BPTC (Bar Professional Training course) là để trở thành barrister. Đặc biệt chú ý: “Bar” ở đây là lên toà chứ không phải nghĩa mà bạn đang nghĩ trong đầu đâu nhé!
Bằng LPC hay BTPC đều có một điểm chung là sau khi hoàn thành , bạn sẽ không lập tức trở thành luật sư chính thức (practising) mà bạn sẽ cần phải song hành với 2 năm ký hợp đồng học việc với LPC hoặc 2 năm pupillage (thời kỳ được giám hộ) đối với BPTC.
Ở Vương quốc Anh hiện có rất nhiều trường đại học cung cấp khoá học LPC và BPTC, nhưng ở năm nhất các bạn không cần phải quá vội vàng quyết định, quan trọng là các bạn cần thời gian để xác định xem mảng luật nào các bạn đam mê.
Hi vọng những chia sẻ trên đây đã giúp bạn hiểu được phần nào thực tế du học ngành Luật tại Anh Quốc. Nếu muốn tham khảo thêm, bạn có thể ghé thăm các trang sau đây:
Chat với E-bot
